Eğitim HaberleriGenel

İlk Adım Derneği Üniversite Tercih Listesi Hazırlama Önerileri

YGS ve farklı türlerde LYS sınavlarına girerek yaklaşık bir yıllık uzun bir hazırlık sürecini tamamladınız. Tebrikler!

Yarın ise büyük bir heyecanla beklediğiniz LYS sonuçları açıklanacak. Belki de bu yazıyı okuduğunuz gün itibariyle açıklandı.

Sınava hazırlık, sınav, sonuçların açıklanması aşamalarını geçtikten sonra şimdi aldığınız puanlarla mümkün olduğunca iyi bir üniversite programına yerleşebilmek için iyi bir tercih listesi hazırlama aşamasına geldiniz.

İyi bir tercih listesi hazırlamanın ne kadar önemli olduğunu elbette biliyorsunuz, fakat yapacağınız bir hatanın puanınız ne kadar iyi olursa olsun yerleştirilememenize sebep olabileceğini şu örnekle açıklayabiliriz.

Diyelim ki çok iyi netlerle yüksek bir puan aldınız ve Türkiye sıralamasında 100’ ncü oldunuz. Muhteşem bir sonuç! Kendinizi harika hissediyorsunuz. İlk tercihinize yerleşeceğiniz konusunda en ufak bir şüpheniz yok. En çok istediğiniz programı tercih listenize tek tercih olarak yazıyorsunuz. Sonuçlar açıklanıyor ve bir de bakıyorsunuz yerleştirilemediniz…

Bu sonucun sebebi sizden önceki 99 kişiden okulun kontenjanı olan 60 kişinin ilk tercihine aynı programı yazmış olmasıdır.

Kesinlikle doğru diyebileceğiniz bir tercih listesi hazırlamak için aslında elinizde çok fazla bilgi yok.

Sınav sonuç ekranında aşağıdaki bilgiler yer alacak;

1) Doğru-Yanlış-Net Sayılarınız,

2) Ortaöğretim Başarı Puanı (OOBP) bilgileriniz,

3) Ham Puanlarınız ve sıralamalarınız,

4) OOBP dahil Puanlarınız ve sıralamalarınız,

5) Ek Puan dahil Puanlarınız ve sıralamalarınız,

Bunlara ek olarak tercih kılavuzunda yer alan tercih listesi hazırlarken kullanacağınız aşağıdaki bilgiler var;

1) Programın Kontenjanı,

2) Bir önceki yılın taban puanı,

3) Bir önceki yılda yerleşen son kişinin sıralaması,

Yapmanız gereken bu bilgileri doğru şekilde yorumlayarak mümkün olduğunca garantili, fakat olabilecek daha iyi bir programa yerleşmemizi sağlayabilecek bir tercih listesi hazırlamak.

Bu somut bilgilere ek olarak, tercih listemizi hazırlarken faydalı olduğu bazı yorumlama bilgilerine de ihtiyacınız var!

Kontenjanlarda artış ve azalışlar olduğu gibi sınava giren ve barajı geçerek tercih yapma hakkı kazananların sayıları da yıldan yıla değişmektedir. Baraj puanı geçenlerin sayısını o yıl sınava girenlerin sayısına oranı ile diğer yıllardaki oranları karşılaştırarak sınav sorularındaki zorluğun değişip değişmediği hakkında fikir yürütebilirsiniz.

Şunu asla unutmayın! Sınav soruları bir önceki yıla göre daha kolaysa bu herkes için geçerlidir ve bu durum muhtemelen taban puanların yükselmesine sebep olacaktır. Tam tersine sınav soruları bir önceki yıldan daha zorsa bu durum muhtemelen taban puanların düşmesine sebep olacaktır. Bu tabi ki belirli programların daha popüler olması ve öğrenciler tarafından daha fazla tercih edilmesi durumunda geçerli olmayacaktır.

İşte bu sebeple pek çok tercih danışmanı da taban puana göre tercih yapılmasını önermemekte, sıralamalara göre tercih yapılmasının daha sağlıklı olacağını düşünmektedir. Aslında doğru bir yaklaşım fakat biraz daha dayanağa ihtiyacı var!

Eğer sıralamaya göre tercih listenizi hazırlayacaksanız mutlaka sizinkinden daha yüksek puanlı kişilerin de sıralamalarını öğrenmelisiniz. Çünkü sınav sonucunda açıklanan sıralamalar puan aralıkları için eşit dağılmamaktadır. Bazı puan aralıklarında on binlerce kişi varken bazı puan aralıklarında sadece yüzlerce kişi olabilmektedir. Yerleştirme işlemi her ne kadar siz sıralamanıza göre bir tercih listesi hazırlamış olsanız da taban puanınıza göre yapılacak. Bu bilgiyi arkadaşlarınıza sorarak öğrenebileceğiniz gibi eğer tercih listenizi bir danışman ile birlikte yapıyorsanız, danışmanınız sizden önce de pek çok öğrenci için tercih listesi hazırlamış olacağı için bu konuda bilgi sahibi olması muhtemeldir. Bu bilginin tercih listenizi hazırlamada size yardımcı olurken kullanması da önemli tabi!

Bir yığın değişkenin içerisinde bulunduğunuz yılda sıralamalara ve taban puanlara etkisini hesaplamaya çalışmaktansa tercih listenizi hazırlamanızın daha kolay bir yolu yok mu? Bu işin bir formülü yok mu?

İLK ADIM DERNEĞİ’ NİN ÖZEL BİR TERCİH YÖNTEMİ VAR!

Tercih listenizi hazırlarken kesin olarak hesaplayamayacağınız tek değişken, programların yıldan yıla popülaritesindeki değişimlerdir. Bu eğilim yalnızca bir öngörü olarak değerlendirilebilir ve tercih listenize yansıtılabilir. Bu popülerlik eğilimi yine yalnızca bir öngörü olarak kalmak şartıyla tercih listenizi hazırlarken yukarıdakilere ek olarak kendi kendinize SINAVA GEÇEN YIL GİRMİŞ OLSAYDINIZ VE BU YILKİ NETLERİNİZİ YAPMIŞ OLSAYDINIZ NE OLURDU SORUSUNUZ SORUN?

Sonra da aşağıdaki bilgiler için gerekli hesaplamaları yapın;

1) Geçen yıl sınava girmiş olsaydınız puanlarınız ne olurdu?

2) Geçen yıl sınava girmiş olsaydınız Sıralamalarınız ne olurdu?

3) Bu puan ve sıralama ile nereyi kazanmış olurdunuz?

Evet yanlış okumadınız nereyi kazanmış olurdunuz!

Teorik olarak sınava girdiğimiz yıl ile bir önceki yıl arasında aynı netler için aynı puanı almanız imkansızdır. Bunun sebebi ise yıldan yıla sınava giren sayılarındaki ve soruların zorluk derecelerindeki değişimlerdir. Sınav sorularındaki zorluğun değişimi daha önce de bahsettiğimiz gibi öğrencilerin netlerinin artmasına/azalmasına, bunun sonucunda da puanların artmasına/azalmasına sebep olmaktadır. Öğrenciler de bu puanları ile programlara yerleştirildiği için program taban puanlarının artmasına veya azalmasına neden olmaktadır.

Tekrar hatırlatmak gerekirse, sınav soruları kolaylaştığı bir yılda herkes için kolaylaşmakta, zorlaştığı bir yılda ise herkes için zorlaşmaktadır.

KENDİNİZE ŞU SORUYU SORUN!

400 puan alarak 400 bininci mi olmak daha iyidir yoksa 300 puan alarak 300 bininci olmak mı? Tabi ki 300 puanla 300 bininci olmak daha iyidir.

Peki yukarıdaki hesaplamaları yaptıktan sonra elinizde bir içerisinde bulunduğunuz yıl aldığımız puan ve sıralamalar ve bir de geçen yıl aynı netlerle almış olacağınızı hesapladığınız puan ve sıralamalar varken bunu tercih listesi hazırlamada nasıl kullanacaksınz?

CEVAP ÇOK BASİT ASLINDA!

Geçen yıl sınava girmiş olsaydınız alacağınız taban puan ve sıralamanız ile içerisinde bulunduğunuz aldığınız taban puan ve sıralamalarınızı karşılaştırın.

Eğer sıralamada ufak tefek farklılıklar varsa bunun muhtemel sebebi sınava giren sayısındaki değişimlerdir diyebiliriz.

Eğer sıralamada büyük farklılıklar varsa bunun muhtemel sebebi de ilgili porgramı tercih edenlerin artması/azalması yani popülerliğinin değişmesidir diyebiliriz.

2017 yılı için puanlarınız yarın açıklanacak. Fakat yukarıda açıklanan tercih yönteminin geçerliliğini ispatlamak için 2016 yılı ve 2015 yılı bilgilerini kullanmak mümkün.

İŞTE SİZE BU TEORİNİN İSPATI!

Öncelikle 2016 yılında 100 okul ortalaması ile mezun oldunuzu ve ek yerleştirme puanınız olmadığını farz ediyorum. Eğer ortalamanız farklı ve ek puanınız varsa siz de buna göre hesaplama yapabilirsiniz.

Bir örnek;

YGS’ de Türkçe’ den 10, Sosyal Bilimler’ den 10, Temel Matematik’ den 10 ve Fen Bilimleri’ nden de 10 net yaptınız. LYS-1’ de Matematik’ den 7 ve LYS-2 Fen Bilimleri alanı dersleri olan Fizik, Kimya ve Biyolojiden de 10’ ar netiniz var. Bu durumda tercih yapmayı düşündüğünüz MF-2 puan türünden yaklaşık 260 puan alarak 200 bininci oldunuz.

Yukarıdaki yöntemimize göre şimdi netlerimizi bir önceki yıla yani 2015 yılına göre hesaplıyoruz ve kaç puan aldığımıza ve sıralamamıza bakmamız gerekiyor. Hesaplamayı yaptığımızda yaklaşık MF-2 puan türünde 256 puanla 180 bininci olduğumuzu buluyoruz. Daha düşük puanla daha iyi bir sıralama…

Şimdi 2016 yılı tercih kılavuzunu açıyoruz ve 180 bin sıralama ve 256 taban puan için tercih listemize yazabileceğimiz programları araştırıyoruz. Tabi bunu tercih robotlarını kullanarak da yapabiliriz.

Farz edelim ki, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği programını tercih listemize yazmak istiyoruz. Tercih kılavuzuna baktığımızda bu programın 2015 yılında ortaya çıkan taban puanı yaklaşık 252 ve sıralaması da 186 bin. Her ne kadar içerisinde bulunduğumuz yıl 200 bininci olsak da bizim 2015 yılı için hesapladığımız taban (256) puan ve sıralamamız (180 bin) daha iyi olduğu için bu program bize uygun bir tercih olacaktır.

Eğer 2016 puanımızla karşılaştırma yapsaydık, aldığımız 260 puana karşılık programın 252 olan taban puanına göre daha iyi olduğumuzu, eğer 2016 sıralamamızla karşılaştırma yapsaydık da, 200 bin olan sıralamamıza karşılık programın 186 bin olan sıralamasına göre daha kötü olduğumuzu düşünebilirdik. Halbuki karşılaştırmayı 2015 yılına göre hesapladığımız taban puanımızla yaptığımızda, 256 puana karşılık programın 252 olan taban puanından daha iyi olduğumuzu ve 180 bin olan sıralamamıza karşılık programın 186 bin olan sıralamasına göre daha iyi olduğumuzu gördük.

Diğer bir örnek;

YGS’ de Türkçe’ den 20, Sosyal Bilimler’ den 20, Temel Matematik’ den 20 ve Fen Bilimleri’ nden de 20 net yaptınız. LYS-1’ de Matematik’ den 7 ve LYS-2 Fen Bilimleri alanı dersleri olan Fizik, Kimya ve Biyolojiden’ de 20’ ar netiniz var. Bu durumda tercih yapmayı düşündüğünüz MF-4 puan türünden yaklaşık 353 puan alarak 83 bininci oldunuz.

Yukarıdaki yöntemimize göre şimdi netlerimizi bir önceki yıla yani 2015 yılına göre hesaplıyoruz ve kaç puan aldığımıza ve sıralamamıza bakmamız gerekiyor. Hesaplamayı yaptığımızda yaklaşık MF-4 puan türünde 347 puanla 65 bininci olduğumuzu buluyoruz. Daha düşük puanla daha iyi bir sıralama…

Farz edelim ki, Akdeniz Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği programını tercih listemize yazmak istiyoruz. Tercih kılavuzuna baktığımızda bu programın 2015 yılında ortaya çıkan taban puanı yaklaşık 332 ve sıralaması da 78 bin. Her ne kadar içerisinde bulunduğumuz yıl 83 bininci olsak da bizim 2015 yılı için hesapladığımız taban (252) puan ve sıralamamız (65 bin) daha iyi olduğu için bu program bize uygun bir tercih olacaktır.

Eğer 2016 puanımızla karşılaştırma yapsaydık, aldığımız 353 puana karşılık programın 332 olan taban puanına göre daha iyi olduğumuzu, eğer 2016 sıralamamızla karşılaştırma yapsaydık da, 83 bin olan sıralamamıza karşılık programın 78 bin olan sıralamasına göre daha kötü olduğumuzu düşünebilirdik. Halbuki karşılaştırmayı 2015 yılına göre hesapladığımız taban puanımızla yaptığımızda, 347 puana karşılık programın 332 olan taban puanından daha iyi olduğumuzu ve 65 bin olan sıralamamıza karşılık programın 78 bin olan sıralamasına göre daha iyi olduğumuzu gördük.

Bir örnek daha;

YGS’ de Türkçe’ den 20, Sosyal Bilimler’ den 20, Temel Matematik’ den 20 ve Fen Bilimleri’ nden de 20 net yaptınız. LYS-1’ de Matematik’ den 22 ve LYS-3 Edebiyat sınavından 30, Coğrafya-1 sınavından da 10 netiniz var. Bu durumda tercih yapmayı düşündüğünüz TM-1 puan türünden yaklaşık 346 puan alarak 119 bininci oldunuz.

Yukarıdaki yöntemimize göre şimdi netlerimizi bir önceki yıla yani 2015 yılına göre hesaplıyoruz ve kaç puan aldığımıza ve sıralamamıza bakmamız gerekiyor. Hesaplamayı yaptığımızda yaklaşık TM-1 puan türünde 347 puanla 70 bininci olduğumuzu buluyoruz. Yaklaşık aynı puanla daha iyi bir sıralama…

Farz edelim ki, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Tam Burslu İngilizce Ekonomi programını tercih listemize yazmak istiyoruz. Tercih kılavuzuna baktığımızda bu programın 2015 yılında ortaya çıkan taban puanı yaklaşık 329 ve sıralaması da 94 bin. Her ne kadar içerisinde bulunduğumuz yıl 119 bininci olsak da bizim 2015 yılı için hesapladığımız taban (347) puan ve sıralamamız (70 bin) daha iyi olduğu için bu bize uygun bir tercih olacaktır.

Eğer 2016 puanımızla karşılaştırma yapsaydık, aldığımız 346 puana karşılık programın 329 olan taban puanına göre daha iyi olduğumuzu, eğer 2016 sıralamamızla karşılaştırma yapsaydık da, 119 bin olan sıralamamıza karşılık programın 94 bin olan sıralamasına göre daha kötü olduğumuzu düşünebilirdik. Halbuki karşılaştırmayı 2015 yılına göre hesapladığımız taban puanımızla yaptığımızda, 347 puana karşılık programın 329 olan taban puanından daha iyi olduğumuzu ve 70 bin olan sıralamamıza karşılık programın 94 bin olan sıralamasına göre daha iyi olduğumuzu gördük.

Gördüğünüz gibi, sınava girdiğiniz yıl yaptığınız netleri elinizde tercih kılavuzu ile taban puanlarını bildiğiniz bir önceki yıla göre puanlarınızı hesaplayıp bir tercih listesi hazırlamaya çalışmak oldukça mantıklı olacaktır. Fakat daha önce ifade edildiği gibi, programların popülaritesindeki değişimleri tam olarak ölçmek bu konuda tam bir kestirimde bulunmak hiç bir tercih listesi hazırlama yönteminde mümkün olmadığı gibi bu yöntemde de mümkün değildir.

Yukarıdaki işlem sıralamasını 2017 yılı için özetlersek;

1) 2017 yılında yaptığınız netlerle 2016 yılı için kaç puan alacağınızı hesaplayın.

2) 2017 yılı tercih kılavuzunda yer alan 2016 yılı taban puan ve sıralamaları ile 2016 yılı için hesapladığınız puanları karşılaştırın.

3) Hem taban puan hem de sıralama olarak daha iyi durumdaysanız bu iyi bir tercih olacaktır.

Unutmamanız gereken tarihler;

1) 18-26 Temmuz tarihleri arası tercih dönemi,

2) 11-16 Ağustos tarihleri arası elektronik kayıt dönemi,

3) 14-18 Ağustos tarihleri arası yerinde kayıt dönemi,

4) Mezun olamayan adaylar, tercih yapıp yerleştirilmeleri durumunda geçici kayıtları yapılacak olup 29 Aralık 2017 tarihine kadar mezuniyet belgelerini üniversitelerine vermeleri durumunda kesin kayıtları yapılacaktır.

Tercih listenizi hazırlamada yardımımızı isterseniz sizleri de samsun çiftlik caddesinde bulunan derneğimize bekleriz.